Ulga na złe długi 2026: jak odzyskać VAT, PIT i CIT z niezapłaconej faktury

Niezapłacona faktura boli podwójnie: nie dość, że nie masz pieniędzy, to jeszcze odprowadziłeś od nich VAT i podatek dochodowy. Ulga na złe długi pozwala odzyskać przynajmniej podatki. Działa w VAT, PIT i CIT, a jej wspólnym mianownikiem jest termin 90 dni od upływu terminu płatności.

Ulga na złe długi w VAT (art. 89a ustawy o VAT)

Jeżeli dłużnik nie zapłacił w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności wskazanego na fakturze lub w umowie, nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną. Od tego momentu możesz skorygować podstawę opodatkowania i VAT należny, czyli odzyskać podatek zapłacony od faktury, za którą nie dostałeś pieniędzy.

Warunki po stronie wierzyciela są dziś proste:

• na dzień poprzedzający złożenie korekty jesteś zarejestrowany jako czynny podatnik VAT,
• od końca roku, w którym wystawiono fakturę, nie minęły 3 lata.

Po zmianach wymuszonych wyrokiem TSUE (C-335/19) i pakiecie SLIM VAT 2 dłużnik nie musi już być czynnym podatnikiem VAT. Jeżeli dłużnikiem jest konsument albo podatnik zwolniony z VAT, ulga też jest możliwa, ale wtedy wierzytelność musi być dodatkowo potwierdzona, na przykład prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana do egzekucji albo wpisana do rejestru długów.

Korekty dokonujesz w JPK_V7 za okres, w którym upłynął 90. dzień. Ważne: dłużnik ma lustrzany obowiązek i po 90 dniach musi skorygować odliczony VAT niezależnie od tego, czy Ty skorzystasz z ulgi.

Ulga na złe długi w PIT i CIT (art. 26i ustawy o PIT, art. 18f ustawy o CIT)

Analogiczny mechanizm działa w podatku dochodowym. Wartość niezapłaconej wierzytelności, którą wcześniej zaliczyłeś do przychodów należnych, możesz odjąć od podstawy opodatkowania, jeżeli:

• minęło 90 dni od upływu terminu płatności,
• dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego ani w likwidacji,
• od daty wystawienia faktury nie minęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją wystawiono,
• transakcja została zawarta w ramach działalności obu stron, z której dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Nie musisz czekać do zeznania rocznego: zmniejszenia można dokonywać już przy obliczaniu zaliczek na podatek. Jeżeli w danym roku podstawa jest za niska, nieodliczoną część rozliczasz w kolejnych 3 latach.

Co gdy dłużnik w końcu zapłaci

Ulga nie jest prezentem, tylko odroczeniem. Jeżeli po skorzystaniu z niej dłużnik ureguluje należność (w całości lub części), musisz odpowiednio zwiększyć podstawę opodatkowania i VAT należny w rozliczeniu za okres, w którym otrzymałeś zapłatę. Symetrycznie dłużnik odzyskuje wtedy prawo do odliczenia.

Ulga to plaster, nie windykacja

Ulga na złe długi ratuje podatki, ale nie odzyskuje należności głównej ani odsetek. Te 90 dni oczekiwania warto wykorzystać aktywnie:

1. Po kilku dniach od terminu wyślij przypomnienie o płatności, a po dwóch tygodniach formalne wezwanie do zapłaty.
2. Nalicz odsetki za opóźnienie. Przy fakturze B2B doliczysz też rekompensatę 40, 70 lub 100 EUR, z mocy prawa.
3. Po 30 dniach od wezwania wyślij przedsądowe wezwanie do zapłaty. Często sam rygor sądowy wystarcza.

Dobra wiadomość: prowadząc windykację równolegle z ulgą, niczego nie tracisz. Skorzystanie z ulgi nie zamyka drogi do dochodzenia należności, a odzyskana później kwota po prostu wraca do podstawy opodatkowania.

Ten artykuł opisuje zasady ogólne według stanu prawnego na lipiec 2026 i nie zastępuje porady podatkowej w konkretnej sprawie.