Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym: e-sąd krok po kroku

Gdy wezwania nie działają, kolejnym krokiem jest sąd. Dla nieskomplikowanych roszczeń z faktur nie oznacza to rozprawy, prawnika ani miesięcy oczekiwania: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zapada na posiedzeniu niejawnym, na podstawie samych dokumentów. Najtańszą i najszybszą drogą jest elektroniczne postępowanie upominawcze, czyli e-sąd.

Czym jest nakaz zapłaty

Nakaz zapłaty to orzeczenie sądu wydane bez rozprawy, w którym sąd nakazuje dłużnikowi, aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zapłacił całość należności z odsetkami i kosztami albo wniósł sprzeciw. Jeżeli dłużnik nie zrobi nic, nakaz uprawomocnia się i działa jak wyrok: jest podstawą egzekucji komorniczej.

Droga przez e-sąd (EPU)

Elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzi jeden sąd dla całej Polski: Sąd Rejonowy Lublin-Zachód. Wszystko odbywa się online, przez portal e-sądu.

1. Załóż konto na portalu EPU i podpisz pozew profilem zaufanym albo podpisem elektronicznym.
2. Wypełnij pozew o zapłatę. Wskazujesz strony, kwotę, terminy płatności i dowody (numer faktury, umowę, wezwanie do zapłaty). W EPU dowodów się nie załącza, tylko je opisuje.
3. Zapłać opłatę sądową: w EPU to czwarta część zwykłej opłaty, czyli 1,25% wartości sporu, minimum 30 zł. Od faktury na 20 000 zł zapłacisz 250 zł.
4. Czekaj na nakaz. Przy kompletnym pozwie nakaz zapada zwykle w ciągu kilku tygodni i jest doręczany dłużnikowi pocztą.

Ograniczenie: w EPU można dochodzić roszczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w ciągu 3 lat przed wniesieniem pozwu. Starsze sprawy kieruj do zwykłego postępowania upominawczego w sądzie właściwym dla dłużnika.

Co może zrobić dłużnik

• Zapłacić. Sprawa zakończona, dłużnik ponosi też koszty.
• Nic nie zrobić. Po dwóch tygodniach nakaz się uprawomocnia, a klauzula wykonalności w EPU nadawana jest z urzędu. Z takim tytułem idziesz prosto do komornika.
• Wnieść sprzeciw. W EPU skuteczny sprzeciw powoduje umorzenie postępowania. Nie tracisz jednak wszystkiego: jeżeli w ciągu 3 miesięcy wniesiesz pozew o to samo roszczenie do zwykłego sądu, zachowujesz skutki pierwotnego wniesienia, w tym przerwanie biegu przedawnienia.

Sprzeciwy w sprawach z faktur B2B są rzadkością, jeżeli dokumentacja jest porządna: podpisana umowa lub zamówienie, faktura, potwierdzenie wykonania i wezwanie do zapłaty.

Przygotuj sprawę zanim pozwiesz

Sąd doceni (a dłużnik odczuje) uporządkowaną ścieżkę przedsądową:

1. Policz całość roszczenia. Do pozwu wpisujesz kwotę główną i odsetki. Wylicz je co do dnia w kalkulatorze odsetek ustawowych, a przy fakturach B2B dolicz rekompensatę 40, 70 lub 100 EUR.
2. Wyślij przedsądowe wezwanie do zapłaty. Pozew musi zawierać informację o próbie polubownego rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). Przedsądowe wezwanie wysłane listem poleconym to najprostszy dowód takiej próby.
3. Zbierz dokumenty w jednym miejscu. Numer faktury, kwoty, terminy i korespondencja. Jeżeli prowadzisz wiele spraw, panel należności pilnuje ich za Ciebie razem z rosnącymi odsetkami.

Ile to trwa i co dalej

Realny scenariusz dla bezspornej faktury: pozew w EPU dziś, nakaz w 3 do 6 tygodni, uprawomocnienie 2 tygodnie po doręczeniu, wniosek do komornika tydzień później. Egzekucja bywa najdłuższym etapem, dlatego im szybciej zaczniesz, tym większa szansa, że dłużnik ma jeszcze z czego zapłacić.

Ten artykuł opisuje zasady ogólne i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.