Europejski nakaz zapłaty: formularze A, E, F i G krok po kroku

Gdy kontrahent z innego kraju Unii nie płaci, pierwsza myśl bywa taka, że sprawa jest praktycznie stracona: obcy sąd, obca procedura, koszty tłumaczeń i pełnomocnika na miejscu. Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 tworzy dla takich spraw osobną, znacznie prostszą ścieżkę. Całość opiera się na czterech formularzach, a nakaz, który się uprawomocni, podlega egzekucji w innym państwie członkowskim bez odrębnego postępowania o uznanie.

Kiedy przysługuje

Warunki są dwa i oba są dość szerokie.

Sprawa musi być transgraniczna. Art. 3 ust. 1 definiuje to prosto: to sprawa, w której przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce stałego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpoznającego sprawę. Polski wierzyciel i niemiecki dłużnik spełniają ten warunek bez żadnych dodatkowych zabiegów.

Roszczenie musi być pieniężne, o oznaczonej wysokości i wymagalne. Art. 4 mówi o dochodzeniu „roszczeń pieniężnych o oznaczonej wysokości, które są wymagalne w chwili wniesienia pozwu”. Nie ma progu kwotowego ani górnego limitu. Nieopłacona faktura z minionym terminem płatności mieści się w tym wprost.

Postępowanie jest pisemne, bez rozprawy. Dania pozostaje poza tym systemem.

Cztery formularze i co każdy z nich robi

Formularze są ujednolicone we wszystkich państwach członkowskich i to one zastępują pisma procesowe pisane od zera.

Formularz A, pozew. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pozew składa się przy użyciu formularza A. Art. 7 ust. 2 wymienia, co musi zawierać: oznaczenie stron i sądu oraz kwotę dochodzonego roszczenia, w tym kwotę roszczenia głównego oraz, stosownie do okoliczności, odsetki i kary umowne. Odsetki są więc częścią żądania od początku, a nie czymś doliczanym później. Dowodów się nie załącza, tylko je wskazuje.

Formularz E, nakaz. Art. 12 ust. 1: jeżeli warunki są spełnione, sąd wydaje europejski nakaz zapłaty zwykle w terminie 30 dni od wniesienia pozwu. Do tego terminu nie wlicza się czasu, który zajęło Ci uzupełnienie lub poprawienie pozwu, więc kompletny formularz od razu realnie skraca sprawę.

Formularz F, sprzeciw. Pozwany może wnieść sprzeciw na formularzu F, doręczanym mu razem z nakazem. Termin to 30 dni od doręczenia nakazu (art. 16 ust. 2). Wystarczy, że wskaże, iż kwestionuje roszczenie. Nie musi tego uzasadniać.

Formularz G, stwierdzenie wykonalności. Jeżeli sprzeciw nie wpłynie w terminie, sąd zgodnie z art. 18 ust. 1 niezwłocznie stwierdza wykonalność nakazu przy użyciu formularza G.

Co się dzieje po sprzeciwie

Tu leży najważniejsza rzecz do przemyślenia przed złożeniem pozwu.

Art. 17 ust. 1: w razie wniesienia sprzeciwu w terminie dalsze postępowanie odbywa się przed właściwymi sądami w państwie członkowskim wydania, zgodnie z przepisami regulującymi zwykłe postępowanie cywilne, chyba że powód wyraźnie zażądał zakończenia postępowania w takim przypadku.

Sprawa nie upada więc i nie trzeba zaczynać od nowa, ale zamienia się w zwykły proces. Dlatego europejski nakaz zapłaty ma sens przy roszczeniach, co do których naprawdę spodziewasz się braku sporu. Jeżeli kontrahent od początku kwestionuje fakturę co do zasady, sprzeciw jest niemal pewny i zyskujesz głównie czas.

Warto zapamiętać tę furtkę: przy składaniu pozwu można z góry zastrzec, że w razie sprzeciwu postępowanie ma się zakończyć. To rozwiązanie dla wierzyciela, który chce spróbować szybkiej ścieżki, ale nie chce automatycznie wejść w proces za granicą.

Koszty: przepis, który zdejmuje ryzyko próby

Art. 25 ust. 1 zawiera zabezpieczenie, o którym mało kto wie:

„Łączne opłaty sądowe w przypadku postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty oraz zwykłego postępowania cywilnego, które toczy się w przypadku wniesienia sprzeciwu (…), nie mogą być wyższe niż opłaty sądowe w przypadku zwykłego postępowania cywilnego, które odbyłoby się bez poprzedzającego je postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty.”

Innymi słowy: próba pójścia szybszą drogą nie może kosztować więcej niż zwykły proces. Nawet jeżeli dłużnik wniesie sprzeciw i sprawa przejdzie w tryb zwykły, łączne opłaty nie przekroczą tego, co zapłaciłbyś, idąc od razu do zwykłego procesu. Ryzyko finansowe samej próby jest więc żadne.

Wysokość samej opłaty ustala prawo państwa, w którym składasz pozew, więc konkretną kwotę sprawdź według krajowej tabeli opłat sądowych.

Wykonanie w innym kraju

To jest właściwa przewaga tej procedury. Zgodnie z art. 21 ust. 1 europejski nakaz zapłaty, który stał się wykonalny, jest wykonywany na takich samych warunkach jak wykonalne orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania, a samo postępowanie wykonawcze podlega prawu tego państwa.

Nie ma więc osobnego postępowania o uznanie polskiego orzeczenia za granicą. Nakaz wraz z formularzem G trafia wprost do organu egzekucyjnego w państwie dłużnika.

Zanim złożysz pozew

Wyślij najpierw wezwanie do zapłaty. Nie jest to warunek formalny, ale często kończy sprawę bez sądu, a przy sporze pokazuje, że próbowałeś rozwiązać rzecz polubownie. Gotowe pismo przygotujesz w generatorze wezwania do zapłaty.
Policz roszczenie dokładnie. Formularz A wymaga kwoty głównej i odsetek, więc trzeba wiedzieć, od kiedy i według jakiej stawki je liczysz. Pomoże kalkulator odsetek ustawowych, a przy transakcjach handlowych także kalkulator rekompensaty.
Oceń realnie, czy roszczenie jest bezsporne. Jeżeli kontrahent kwestionuje fakturę co do zasady, przeczytaj najpierw tekst o tym, co to zmienia.
Sprawdź przedawnienie. Roszczenie musi być wymagalne, ale nie może być przedawnione.

Jeżeli dłużnik jest w Polsce, europejski nakaz zapłaty nie jest właściwą drogą. Wtedy prostsze bywa elektroniczne postępowanie upominawcze, a całość procesu opisuje windykacja należności krok po kroku.

Stan prawny na sierpień 2026 r. Podstawa: rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty. Ten artykuł opisuje zasady ogólne i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.