Europejski nakaz zapłaty: jak odzyskać dług od firmy z UE

Kontrahent z Niemiec, Czech czy Francji nie zapłacił faktury? Nie musisz pozywać go w jego kraju ani zderzać się z obcą procedurą. Europejski nakaz zapłaty (ENZ) to jednolite, unijne postępowanie, które pozwala uzyskać tytuł wykonawczy skuteczny w całej Unii (poza Danią) na podstawie jednego formularza.

Kiedy przysługuje europejski nakaz zapłaty

ENZ dotyczy transgranicznych spraw cywilnych i handlowych o bezsporne roszczenia pieniężne, w których przynajmniej jedna strona ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w innym państwie UE niż sąd rozpoznający sprawę. W praktyce idealnie pasuje do niezapłaconej faktury B2B za granicą, gdy nie spodziewasz się sporu co do samego długu.

Podstawą jest rozporządzenie (WE) nr 1896/2006. Postępowanie jest pisemne, bez rozprawy.

Jak to wygląda krok po kroku

1. Wypełniasz formularz A (pozew o wydanie ENZ). Opisujesz strony, kwotę, odsetki i podstawę roszczenia (numer faktury, umowa). Dowodów się nie załącza, tylko je wskazuje.
2. Składasz go do właściwego sądu. W sprawach z Polski wnioski o ENZ rozpoznaje wskazany sąd krajowy; formularz można złożyć również elektronicznie.
3. Sąd wydaje nakaz (formularz E). Przy kompletnym wniosku następuje to zwykle w ciągu ok. 30 dni i jest doręczany dłużnikowi.
4. Dłużnik ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu albo zapłatę.

Co robi dłużnik

• Płaci albo milczy. Bez sprzeciwu w terminie nakaz staje się wykonalny automatycznie i podlega egzekucji w każdym państwie UE bez potrzeby uznawania (bez klauzuli wykonalności w kraju dłużnika i bez tłumaczenia orzeczenia).
• Wnosi sprzeciw. Wtedy sprawa (o ile jej nie wycofasz) przechodzi do zwykłego postępowania sądowego według prawa właściwego. ENZ traci wtedy tryb uproszczony, ale nie tracisz samego roszczenia.

Koszty i język

Opłata sądowa jest taka jak w krajowym postępowaniu upominawczym (w Polsce co do zasady 5% wartości sporu, a w elektronicznym postępowaniu upominawczym 1,25%). Formularze są ujednolicone we wszystkich językach UE, co ogranicza koszty tłumaczeń na etapie samego nakazu.

Zanim złożysz wniosek

• Policz całość roszczenia, łącznie z odsetkami. Wylicz je w kalkulatorze odsetek; przy transakcji handlowej dochodzi też rekompensata za koszty odzyskiwania.
• Wyślij najpierw wezwanie do zapłaty. Część dłużników reguluje należność, zanim sprawa trafi do sądu, a Ty masz dowód próby polubownej.
• Sprawa krajowa? Dla dłużnika z Polski właściwą ścieżką jest nakaz zapłaty w e-sądzie, a całość procesu opisuje windykacja należności krok po kroku.

Ten artykuł opisuje zasady ogólne i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.