Przedawnienie długu 2026: terminy, jak sprawdzić i jak przerwać bieg

Przedawnienie nie kasuje długu, ale odbiera Ci realną możliwość jego wyegzekwowania: po upływie terminu dłużnik może po prostu odmówić zapłaty, a wobec konsumenta sąd uwzględni przedawnienie z urzędu, nawet bez zarzutu. Dlatego pierwsze pytanie w każdej starszej sprawie brzmi: ile czasu zostało.

Podstawowe terminy przedawnienia

6 lat: termin ogólny (art. 118 KC), na przykład pożyczka prywatna albo roszczenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub nakazem zapłaty.
3 lata: roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz świadczenia okresowe. To domyślny termin dla faktur między firmami i dla odsetek za opóźnienie.
2 lata: sprzedaż w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (art. 554 KC), czyli klasyczna faktura za towar, a także umowa o dzieło (od oddania dzieła).
1 rok: umowa przewozu.

Umową nie można tych terminów wydłużyć ani skrócić.

Reguła końca roku

Dla terminów wynoszących co najmniej 2 lata przedawnienie przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC). Faktura za towar z terminem płatności 15 marca 2026 przedawni się więc 31 grudnia 2028, a nie 15 marca 2028. W praktyce to często kilka miesięcy więcej, niż się wydaje.

Jak samodzielnie sprawdzić przedawnienie długu

Ustal datę wymagalności: dzień po terminie płatności z faktury lub umowy.
Dobierz termin z listy powyżej. Przy fakturach za towar licz ostrożnie: 2 lata.
Dolicz regułę końca roku (dla terminów od 2 lat w górę).
Sprawdź, czy bieg nie został przerwany albo zawieszony, o czym niżej.

Przykład: usługa wykonana w ramach działalności, termin płatności 10 czerwca 2024. Termin 3-letni, koniec roku: przedawnienie 31 grudnia 2027.

Co przerywa bieg przedawnienia

Po przerwaniu termin biegnie od nowa. Bieg przedawnienia przerywa:

czynność przed sądem zmierzająca bezpośrednio do dochodzenia roszczenia, w praktyce wniesienie pozwu, także w e-sądzie,
uznanie długu przez dłużnika: pisemna prośba o rozłożenie na raty, potwierdzenie salda, częściowa zapłata.

Od nowelizacji z 2022 roku zawezwanie do próby ugodowej i wszczęcie mediacji jedynie zawieszają bieg przedawnienia na czas trwania postępowania, nie przerywają go.

Ważne i często zaskakujące: samo wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia. Jest koniecznym krokiem polubownym i dowodem próby ugodowego rozwiązania sporu, ale zegara nie zatrzymuje.

Przedawnienie faktury między firmami

Najczęstszy przypadek w obrocie B2B wymaga ostrożności, bo termin bywa krótszy, niż zakłada większość przedsiębiorców:

faktura za towar sprzedany w ramach działalności: 2 lata (art. 554 KC),
umowa o dzieło: 2 lata od oddania dzieła (art. 646 KC),
usługi i pozostałe roszczenia związane z działalnością gospodarczą: 3 lata (art. 118 KC),
umowa przewozu: 1 rok.

Do każdego z tych terminów doliczasz jeszcze regułę końca roku, jeśli termin wynosi co najmniej 2 lata. Praktyczny wniosek: przy fakturach sprzedażowych licz zawsze według wariantu ostrożniejszego, czyli 2 lat, i nie odkładaj windykacji, bo ściągalność należności spada z każdym miesiącem szybciej, niż biegnie samo przedawnienie.

Przedawnienie odsetek

Odsetki za opóźnienie przedawniają się jako świadczenie okresowe po 3 latach, każda dzienna rata osobno. Nie warto więc odkładać ich naliczenia na koniec sporu: notę odsetkową najlepiej wystawiać na bieżąco. Po przedawnieniu należności głównej odsetki dzielą jej los.

Co robić, gdy przedawnienie się zbliża

Wyślij przedsądowe wezwanie do zapłaty z krótkim, 7-dniowym terminem. Czasem samo ono skłania dłużnika do reakcji, która przerywa bieg (np. prośba o raty).
Równolegle przygotuj pozew, najszybciej w e-sądzie. Dopiero jego wniesienie przerywa bieg przedawnienia.
Policz dokładnie całość roszczenia, razem z odsetkami, w kalkulatorze odsetek ustawowych. Do pozwu potrzebujesz konkretnej kwoty.

Ten artykuł opisuje zasady ogólne i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.