Odsetki ustawowe 2026: 9,25% czy 13,75%? Która stawka jest Twoja

W 2026 roku obowiązują cztery różne stawki i to jest źródło większości pomyłek. Faktura między firmami: 13,75%. Wszystko pozostałe, w tym wobec konsumenta: 9,25%. Poniżej pełna lista, skąd te liczby się biorą i jak policzyć odsetki co do dnia.

Wysokość odsetek zależy od stopy referencyjnej NBP, a ta zmieniała się w 2026 roku. Od 5 marca 2026 r. stopa referencyjna wynosi 3,75%.

Aktualne stawki (od 5 marca 2026)

• Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 § 2 KC): 9,25% rocznie (stopa NBP + 5,5 p.p.). To stawka dla zwykłych należności, także wobec konsumentów.
• Odsetki maksymalne za opóźnienie: 18,50% (dwukrotność ustawowych).
• Odsetki w transakcjach handlowych (B2B): 13,75% w drugim półroczu 2026 (stopa NBP z 1 lipca + 10 p.p.). Wariant 11,75% dotyczy wyłącznie dłużników będących publicznymi podmiotami leczniczymi.
• Odsetki kapitałowe (art. 359 KC): 7,25%. Uwaga: to nie jest stawka za opóźnienie, tylko wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, na przykład przy pożyczce.

Ważny niuans dla B2B: stawka dla transakcji handlowych jest ustalana co pół roku (1 stycznia i 1 lipca) i stosuje się ją do odsetek narastających w danym półroczu (art. 11b ustawy). Dla faktury z terminem płatności w lutym 2026 odsetki narastające do 30 czerwca liczysz po 14,00%, a od 1 lipca po 13,75%. Zaległość przechodząca przez granicę półrocza wymaga więc podziału naliczenia na okresy.

Wzór

odsetki = kwota x liczba dni opóźnienia x stopa roczna / 365

Dni liczysz od dnia następnego po terminie płatności do dnia zapłaty. Jeżeli w tym okresie zmieniła się stopa NBP (jak 5 marca 2026), naliczenie dzielisz na okresy i sumujesz.

Przykład

Faktura na 10 000 zł, termin płatności 1 lutego 2026, zapłata 1 kwietnia 2026, odsetki ustawowe za opóźnienie:

• 2 lutego do 4 marca (31 dni po stawce 9,50%): 80,68 zł
• 5 marca do 1 kwietnia (28 dni po stawce 9,25%): 70,96 zł
• Razem: 151,64 zł

Nie musisz liczyć tego ręcznie. Kalkulator odsetek ustawowych dzieli naliczenie na okresy sam, a przy fakturach B2B zrobi to samo kalkulator odsetek w transakcjach handlowych. Dokładnie takie naliczenie trafia też do dokumentów z naszego generatora wezwań i not odsetkowych. Nie musisz śledzić decyzji RPP: stawki aktualizujemy w jednym miejscu.

Jeżeli należność główna już wpłynęła i zostały same odsetki, rozliczasz je notą odsetkową. Zasady jej księgowania zbiera tekst o księgowaniu noty odsetkowej.

Rekompensata przy B2B

Przy transakcjach handlowych obok odsetek może przysługiwać rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 EUR (wartość świadczenia do 5 000 zł włącznie), 70 EUR (powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł) lub 100 EUR (50 000 zł i więcej), przeliczona po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Więcej w poradniku o kalkulatorze rekompensaty 40 EUR.